26 września 2025 r. Instytut Fizyki Jądrowej PAN po raz kolejny otworzył swoje drzwi dla mieszkańców regionu w ramach Małopolskiej Nocy Naukowców 2025. Wydarzenie zgromadziło ponad 1675 uczestników, co oznacza wzrost frekwencji o ponad 20% w porównaniu z rokiem ubiegłym i potwierdza rosnące zainteresowanie nauką wśród odbiorców w każdym wieku.

Na gości czekało:

Uczestnicy mogli zajrzeć za kulisy badań prowadzonych w Instytucie, poznać aparaturę naukową, porozmawiać z badaczami oraz wziąć udział w doświadczeniach i demonstracjach przybliżających zagadnienia fizyki jądrowej, medycznej, cząstek elementarnych czy inżynierii materiałowej.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się m.in. pokazy eksperymentów fizycznych, interaktywne stanowiska popularyzujące naukę poprzez zabawę, gra terenowa „Naukowe podchody”, konkursy wiedzy oraz możliwość odwiedzenia wybranych przestrzeni badawczych, na co dzień niedostępnych dla zwiedzających. Uczestnicy mogli także zapoznać się z działalnością Centrum Cyklotronowe Bronowice – jedynego w Polsce ośrodka radioterapii protonowej.

Integralnym elementem wydarzenia była bezpośrednia rozmowa z naukowcami. Dyskusje, wyjaśnianie zjawisk „na żywo” oraz wspólne eksperymentowanie sprawiły, że nauka przestawała być abstrakcyjna, a stawała się doświadczeniem.

Szczególne miejsce w programie zajęły konkursy towarzyszące wydarzeniu.

Konkurs Plastyczno-Projektowy odbył się w ramach przygotowań do wydarzenia. Jego motywem przewodnim było hasło „Fizyka w inteligentnych miastach”, a uczestnicy prezentowali własne pomysły artystyczne inspirowane współczesnymi wyzwaniami technologicznymi, miejskimi i środowiskowymi. Konkurs prowadzono w trzech kategoriach: projekt zakładki do książki, przypinki oraz tatuażu zmywalnego. Komisja oceniła 70 nadesłanych prac, a laureaci zostali ogłoszeni i uhonorowani jeszcze przed Nocą Naukowców.

Drugim konkursem był QuizFiz 2025 – drużynowy turniej wiedzy fizycznej dla uczniów szkół ponadpodstawowych. Konkurs ten składał się z czterech rund obejmujących testy wyboru, zadania eksperymentalne, zadania obliczeniowe oraz szybki quiz „kto pierwszy”, co sprawiło, że uczestnicy musieli wykazać się zarówno wiedzą teoretyczną, jak i praktycznymi umiejętnościami. Finałowa rywalizacja miała miejsce podczas Nocy Naukowców. Zwycięzcy (reprezentujący różne licea z Polski) otrzymali nagrody główne w postaci teleskopów, a pozostali finaliści zostali nagrodzeni książkami.

Promocję edycji 2025 wsparła kampania w mediach społecznościowych. Opublikowano 13 krótkich filmów na platformach takich jak Facebook i YouTube. Materiały te osiągnęły łącznie ponad 35,5 tysiąca wyświetleń, skutecznie zwiększając zasięg i rozpoznawalność wydarzenia.

Małopolska Noc Naukowców 2025 w IFJ PAN potwierdziła, że bezpośredni kontakt z badaczami, możliwość zobaczenia aparatury naukowej z bliska i aktywne uczestnictwo w eksperymentach to najskuteczniejszy sposób popularyzacji nauki. Tegoroczna frekwencja i zaangażowanie uczestników pokazują, że wydarzenie na stałe wpisało się w kalendarz najważniejszych inicjatyw edukacyjnych regionu.

Projekt finansowany ze środków programu ramowego Unii Europejskiej „Horyzont Europa” na podstawie umowy o udzielenie dotacji nr 101162463